8 października 1982 roku – „opcja zerowa”, czyli ustawowa delegalizacja „Solidarności”

Po tym, jak latem 1980 roku poprzez masowość ruchu władze utraciły wpływ na bieg wypadków, jak nie udało się „rozsadzić” Związku ani od wewnątrz, wprowadzając agenturę do struktur, ani też siłowo, wprowadzając stan wojenny, aresztując bądź internując w sumie blisko 10 tysięcy działaczy, postanowiono „Solidarność” zlikwidować administracyjnie, zachowując pozory prawa i uchwalając ustawę o związkach zawodowych.

Mimo, że intensywność oporu wobec reżimu stopniowo słabła, związek nigdy nie zaniechał swojej działalności i przetrwał szczególnie trudny rok 1982 oraz próby „małej stabilizacji” po 1987 r.

8 października 1982 roku Sejm przy 12 głosach przeciwnych i 10 wstrzymujących się uchwala „Ustawę o związkach zawodowych i organizacjach rolników”.

W świetle tejże ustawy wszystkie związki zawodowe, istniejące przed 13 grudnia 1981 roku, w tym NSZZ „Solidarność”, zostają rozwiązane, a rolnikom indywidualnym odebrano ich organizację NSZZ „S” Rolników Indywidualnych i nie przyznano im prawa do zrzeszania się w związki zawodowe. Majątek organizacji związkowych mocą ustawy został przekazany nowopowstałym związkom reżimowym. Wyjątek uczyniono jedynie dla Związku Nauczycielstwa Polskiego, który mógł zachować swoją strukturę i nazwę.

Ustawa wywołała protesty, głównie wśród emigracji w USA i we Francji. Wybuchł też strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, ale nie mając tym razem szerszego wsparcia, wygasł.

11 i 13 października 1982 roku doszło do demonstracji w Nowej Hucie, Gdańsku i Wrocławiu. Najtragiczniejszy przebieg miał nowohucki protest. Od kul kapitana SB zginął 19-letni hutnik, uczeń technikum, Bogdan Włosik.  W 1991 r. Sąd Wojewódzki w Krakowie skazał sprawcę na 8 lat pozbawienia wolności, uznając go za winnego przekroczenia granic obrony koniecznej. W 1992 r. Sąd Apelacyjny podwyższył mu karę do 10 lat.

Po uchwaleniu ustawy, Tymczasowa Komisja Koordynacyjna NSZZ „Solidarność” wydaje oświadczenie w którym zaznacza, że „NSZZ „Solidarność” może być rozwiązany jedynie na mocy decyzji swoich członków: „Związek nasz istnieje i nadal będzie działać na rzecz Samorządnej Rzeczpospolitej”.

Konwencja nr 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotycząca wolności związkowej i ochrony praw związkowych z 1948 roku, ratyfikowana przez władze PRL-u 14 grudnia 1956 roku stanowi, iż organizacje pracodawców i pracowników powinny być wolne od wszelkiej arbitralnej ingerencji ze strony państwa, polegające na zawieszaniu lub rozwiązywaniu ich w drodze administracyjnej albo na przeszkadzaniu w działalności np. na drodze uchwalania lub stosowania przepisów prawnych.

Uchwała Rady Państwa z 12 października 1982 roku ustalała nazwy nowo powstałych związków zawodowych. Zgodnie z jej postanowieniami nazwa nowo powstającego związku powinna zawierać wyłącznie wyrazy: „Związek zawodowy pracowników…” i dalej nazwę danego zakładu pracy. Nazwa związku mogła też zawierać słowa „samorządny” i „niezależny”.

W tym mniej więcej czasie (od 13 grudnia 1981 r. do 31 grudnia 1982 r.) przez ośrodki internowania przeszło 9736 osób (niektórych internowano na tydzień, bardziej aktywnych na rok, większość na kilka miesięcy), aresztowano około 12 tys. osób, sądy skazały 1685 osób.

23 maja 1991 roku Sejm RP uchwalił ustawę o związkach zawodowych, znosząc przepisy poprzedniej ustawy. Prawo do strajku, choć pozostało, zostało obwarowane ograniczeniami proceduralnymi oraz nie można strajkować przeciwko rządowi.

źródło: solidarnosc.gda.pl

Komentowanie zamknięte.